Sezon sonu stok kararı: indirim mi, transfer mi, bekletme mi?
Sezonun son haftalarında elde kalan stok için dört seçenek var: indirim, mağazalar arası transfer, kanal değişimi ve bekletme. Hangisinin ne zaman doğru olduğu ve kararın veriyle nasıl alındığı.

Sezon sonu stok kararı, sezonun son haftalarında elde kalan ürün için indirim, mağazalar arası transfer, kanal değişimi ya da gelecek sezona bekletme seçeneklerinden hangisinin en yüksek getiriyi bırakacağına karar vermektir. Bu karar her sezon tekrar eder ve çoğu şirkette hâlâ son iki haftaya sıkışmış bir indirim listesi olarak alınır.
Sezon sonu stok neden birikir?
Üç kaynaktan. Birincisi tahmin sapmasıdır: sipariş sezon başında, talep sezon içinde belli olur. İkincisi beden kırığıdır: bir modelin orta bedenleri tükenir, uç bedenleri kalır; müşteri aradığını bulamaz ve kalan stok tam seri olmadığı için daha zor satar. Üçüncüsü yanlış dağılımdır: ürün bir mağazada tükenirken başka bir mağazada bekler. Üçünün de çaresi farklıdır; bu yüzden tek bir indirim oranı her ürüne doğru değildir.
Sezon sonunda hangi seçenekler var?
| Seçenek | Ne zaman doğru | Riski |
|---|---|---|
| İndirim | Talep var ama fiyat engel; kalan süre kısa | Marj kaybı, müşteriyi indirime alıştırmak |
| Mağazalar arası transfer | Ürün bir yerde tükeniyor, başka yerde bekliyor | Transfer maliyeti, geç kalınırsa iki yerde de satmaz |
| Kanal değişimi | Mağazada durmuş ürün çevrim içi ya da pazar yerinde satabilir | Kanal fiyatının diğer kanalları etkilemesi |
| Bekletme | Sezondan bağımsız temel ürün, bir sonraki sezonda tam fiyatla satar | Depo maliyeti, ürünün modası geçmesi |
İndirim ne zaman ve ne kadar yapılmalı?
Erken ve sığ indirim çoğu zaman geç ve derin indirimden daha fazla marj bırakır, çünkü ürün hâlâ talebin olduğu haftalarda satar. Kararın iki girdisi vardır: stok kapsamı (bugünkü satış hızıyla eldeki stok kaç hafta yeter) ve kalan sezon süresi. Kapsam kalan süreden uzunsa fark indirime, transfere ya da bekletmeye ayrılmalıdır. S0 Forecast'ın Stock Coverage modülü stok yeterliliğini ve tükenme tarihini, Markdown Timing modülü indirimin zamanını ve derinliğini öngörür.
Örnek: bir kaban modeli
Sezonun bitmesine altı hafta kala bir kaban modelinden 1.200 adet stok olsun ve model haftada 100 adet satsın (örnek rakamlar). Stok kapsamı on iki haftadır; kalan sezon altı hafta. Bu hızla 600 adet satılır, 600 adet kalır. Kalan 600 adedin hepsine aynı indirimi uygulamak yerine ayrı ayrı bakılır: hangi bedenler eksik seri, hangi mağazada satış hızı yüksek, hangi renk geçen sezon da sezon sonuna kalmış. Eksik seriler tek bir mağazada toplanır, satış hızı yüksek mağazalara transfer yapılır, indirim yalnızca kalan kısma ve kademeli uygulanır.
Transfer ve mağaza bazlı karar
Aynı ürün bir mağazada indirimle satılırken başka bir mağazada tam fiyatla tükeniyor olabilir. Bu yüzden sezon sonu kararı mağaza seviyesinde verilmelidir. S0 Store'un Stock Allocation modülü hangi ürünün hangi mağazada olması gerektiğini, Store Markdown modülü mağaza bazlı fiyat ve indirim kararını önerir; mağazadan teslim, iade ve transfer Omnichannel Fulfilment ile yürür.
Hangi ürün gelecek sezona bekletilmeli?
Bekletme yalnızca sezondan bağımsız temel ürünler için mantıklıdır: düz renk temel tişört, temel pantolon gibi. Trend ürünü bekletmek, bir sonraki sezon daha derin indirimle satmayı ertelemektir. Bekletme kararında ürünün bir sonraki sezonun koleksiyon planında yer alıp almadığına bakılır.
Sezon sonu bir sonraki sezonun girdisidir
Hangi ürün grubunun sezon sonuna ne kadar kaldığı, hangi bedenin kırıldığı, hangi indirimin ne kadar sattığı bir sonraki sezonun en değerli verisidir. Bu sonuç tahmin modeline geri yazılır; aynı hata ikinci kez yapılmaz. Bunun planlama tarafını koleksiyon planlamada veri yazısında, tahmin tarafını yapay zekâ ile talep tahmini yazısında anlattık.
Nereden başlanır?
Bu sezonun sonunda her ürün grubu için iki sayıyı çıkarın: stok kapsamı ve kalan sezon süresi. Kapsamı kalan süreden uzun olan gruplar, kararın verilmesi gereken yerlerdir. Kendi stok ve satış verinizle bu listeyi görmek için demo isteyin.
Kısa cevaplar
Stok kapsamı kalan sezon süresini aşmaya başladığında. Bu genellikle son iki haftadan çok daha önce görünür; erken ve sığ indirim çoğu zaman geç ve derin indirimden daha fazla marj bırakır.
Eldeki stok, son dönemin haftalık satış hızına bölünür. Sonuç, bugünkü hızla stoğun kaç hafta yeteceğini gösterir.
Kanal fiyatının ana kanallara etkisine bakılarak karar verilir. Ana markanın fiyat algısını korumak gerekiyorsa kanal değişimi sınırlı ve ürün bazında yapılır.
Özet
- Sezon sonu stok tahmin sapması, beden kırığı ve yanlış dağılımdan birikir.
- Dört seçenek vardır: indirim, transfer, kanal değişimi ve bekletme.
- Karar stok kapsamı ile kalan sezon süresinin karşılaştırılmasıyla, mağaza seviyesinde verilir.
- Sezon sonu sonucu bir sonraki sezonun tahminine ve planına geri yazılır.


